Câu 1. Trong đoạn trích, vua Tương Dực hiện lên là một vị vua có tính cách độc đoán, bảo thủ và ham mê hưởng lạc, qua đó góp phần làm nổi bật bi kịch của một triều đại đứng trước nguy cơ bị suy vong. Trước hết, Lê Tương Dực là người bỏ bê việc nước, phó mặc "việc nhớn việc nhỏ cho triều đình" để tập trung xây dựng Cửu Trùng Đài. Khi Trịnh Duy Sản cảnh báo tình hình giặc giã khắp nơi, đời sống nhân dân khổ cực thì nhà vua bày tỏ thái độ chủ quan, bảo rằng mọi chuyện đã được giải quyết. Không những vậy, ông còn bảo thủ, không chịu tiếp thu lời can gián. Trước những lời nói thẳng của Duy Sản, vua nhiều lần quát mắng, đuổi ông ta ra ngoài và cuối cùng"rút kiếm" để uy hiếp. Đặc biệt, vua Lê Tương Dực luôn tìm cách bảo vệ việc xây dựng Cửu Trùng Đài, khẳng định "Đó là ý trẫm", cho thấy ông đặt lợi ích cá nhân lên trên đất nước và nhân dân. Qua nhân vật này, Nguyễn Huy Tưởng đã phê phán một ông vua xa hoa, độc đoán, thiếu trách nhiệm, đồng thời cho thấy những sai lầm của người đứng đầu có thể đẩy đất nước vào cảnh loạn lạc.

Câu 2.

Trong cuộc sống, tình yêu thương và sự đồng cảm là những yếu tố giúp con người gắn kết với nhau. Tuy nhiên, bên cạnh những người luôn biết quan tâm, sẻ chia, một bộ phận giới trẻ hiện nay có biểu hiện của sự vô cảm. Đây là vấn đề đáng suy ngẫm, bởi nó không chỉ gây ảnh hưởng đến mỗi cá nhân mà còn làm suy giảm những giá trị tốt đẹp của xã hội.

Vô cảm là trạng thái con người lạnh nhạt, thờ ơ, thiếu quan tâm trước niềm vui, nỗi buồn và khó khăn của người khác. Bệnh vô cảm ở giới trẻ có thể biểu hiện qua việc nhìn thấy người gặp tai nạn nhưng chỉ đứng xem, quay video thay vì giúp đỡ; thờ ơ trước hoàn cảnh khó khăn của bạn bè; sống ích kỉ, chỉ quan tâm đến lợi ích và cảm xúc của bản thân. Trên mạng xã hội, một số bạn trẻ còn dễ dàng buông lời chế giễu, xúc phạm đến người khác mà không suy nghĩ hậu quả.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hậu quả này. Một số bạn trẻ được nuông chiều, chỉ quen nhận mà chưa biết cho đi. Áp lực học tập, công việc và nhịp sống hiện đại cũng khiến con người ít có thời gian quan tâm đến nhau. Đặc biệt, việc quá phụ thuộc vào mạng xã hội có thể khiến những tương tác trực tiếp và sự đồng cảm trong đời sống thực bị giảm sút. Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường đôi khi chú trọng kiến thức mà chưa quan tâm đúng mức đến việc giáo dục lòng nhân ái.

Bệnh vô cảm gây ra nhiều hậu quả đáng lo ngại. Nó khiến con người trở nên ích kỉ, lạnh lùng, làm các mối quan hệ trở nên xa cách. Khi sự thờ ơ lan rộng, những người đang cần giúp đỡ có thể bị bỏ mặc, còn xã hội sẽ dần mất đi tinh thần đoàn kết và nhân ái.

Để khắc phục bệnh vô cảm, mỗi người trẻ cần học cách lắng nghe, quan tâm và đặt mình vào hoàn cảnh của người khác. Hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ như giúp đỡ người gặp khó khăn, hỏi thăm một người đang buồn, biết nói lời cảm ơn và xin lỗi đúng lúc. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục thế hệ trẻ về lòng nhân ái, trách nhiệm và cách ứng xử văn minh.

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất để sống, cống hiến và yêu thương. Vì vậy, mỗi người hãy biết mở rộng trái tim, sống có trách nhiệm với cộng đồng để cuộc sống trở nên tốt đẹp và nhân văn hơn.

Câu 1: Đoạn trích trên tái hiện sự kiện Trịnh Duy Sản can ngăn vua Lê Tương Dực , khuyên can vua tỉnh ngộ, rời xa sắc dục và ngừng xây dựng Cửu Trùng Đài

Câu 2: Lời độc thoại của nhân vật trong đoạn trích trên vua Lê Tương Dực: Lão gàn quái! Có việc gì khẩn cấp?

Câu 3: Chỉ dẫn sân khấu của vua Lê Tương Dực như: "cau mặt", "nghĩ một lúc", "Nhìn Trịnh Duy Sản một cách giận dữ", giúp khắc họa rõ thái độ khó chịu, tức giận, nóng nảy của nhà vua. Qua đó, nhân vật hiện lên là một ông vua bảo thủ, không chịu tiếp thu lời can gián.

Câu 4. Biện pháp tu từ trên: Liệt kê

- Tác dụng: Khắc họa chân thực bối cảnh xã hội lúc bấy giờ ở nước ta. Làm nổi bật quy rộng khắp và mức độ nghiêm trọng của loạn lạc. Những cuộc khởi nghĩa diễn ra khắp mọi nơi, nhân dân đói kém, loạn lạc, bị hãm hiếp, không được an cư lạc nghiệp. Qua đó làm tăng sức thuyết phục của tướng Trịnh Duy Sản.

Câu 5. Bối cảnh xã hội lúc bấy giờ rối ren, loạn lạc, khủng hoảng: triều đình suy yếu, chính sự đổ nát, vua ăn chơi sa đọa, giặc nổi lên nhiều nơi, nhân dân chịu cảnh áp bức, đói khổ và oán thán. Đây là dấu hiệu cho thấy xã hội biến loạn và đứng trước nguy cơ bị suy vong.

Trong xã hội hiện đại, bình đẳng giới đã có những bước tiến mạnh mẽ. Phụ nữ ngày càng khẳng định được vị thế, tài năng của mình trong mọi lĩnh vực từ kinh tế, chính trị đến khoa học, nghệ thuật. Nam giới cũng dần cởi bỏ được định kiến phải là "trụ cột" độc tôn mà biết sẻ chia, cùng chung tay gánh vác công việc gia đình với người bạn đời.

Bình đẳng giới là việc nam và nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo điều kiện và cơ hội để phát huy năng lực, đồng thời được thụ hưởng những thành quả của sự phát triển một cách công bằng. Bình đẳng giới không có nghĩa là nam và nữ phải giống nhau hoàn toàn, mà là mỗi người đều có quyền học tập, làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, tham gia các hoạt động xã hội và được tôn trọng như nhau.

Hiện nay, vấn đề bình đẳng đã có nhiều sự chuyển biến tích cực. Phụ nữ ngày càng có nhiều cơ hội học tập, làm việc, giữ những vị trí quan trọng trong cơ quan, doanh nghiệp và xã hội. Nam giới cũng dần được khuyến khích chia sẻ công việc gia đình, chăm sóc con cái. Tuy nhiên bất bình đẳng giới vẫn còn tồn tại ở rất nhiều nơi. Một số người còn quan niệm rằng "việc lớn là của đàn ông", phụ nữ chỉ nên lo việc nhà, con trai được ưu tiên hơn con gái trong học tập và lựa chọn nghề nghiệp. Trong lao động, phụ nữ đôi khi cũng chịu những định kiến về năng lực và vai trò gia đình.

Những thực trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là tư tưởng "trọng nam khinh nữ" đã tồn tại lâu đời trong một bộ phận xã hội. Bên cạnh đó, nhận thức bình đẳng giới về cá nhân và gia đình vẫn còn hạn chế, công tác giáo dục, tuyên truyền ở một số nơi vẫn chưa thực sự hiệu quả. Chính những định kiến ấy đã tạo ra một rào cản vô hình đối với con người.

Để thúc đẩy về bình đẳng giới, cần có sự chung tay của gia đình, nhà trường, xã hội và mỗi cá nhân. Gia đình cần đối xử công bằng với con trai và gái, chia sẻ công việc nhà và tôn trọng sự lựa chọn của mỗi người. Nhà trường cần giáo dục học sinh về quyền bình đẳng, chống định kiến giới. Các cơ quan, tổ chức cần thực hiện nghiêm pháp luật và tạo cơ hội công bằng cho nam và nữ. Bản thân mỗi người cũng phải biết tôn trọng người khác, không đánh giá năng lực dựa trên giới tính.

Bình đẳng giới không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của mỗi người. Khi mọi người đều được trao cơ hội như nhau và được tôn trọng, xã hội sẽ trở nên công bằng, tiến bộ và nhân văn hơn.

Trong thời đại phát triển công nghệ hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống, đặc biệt là với thanh thiếu niên. Đây là nơi để các bạn trẻ giao lưu, học hỏi và giải trí. Tuy nhiên, việc lạm dụng mạng xã hội đang ngày càng trở nên phổ biến và để lại nhiều hậu quả tiêu cực. Trước thực trạng đáng lo ngại này, chúng ta cần có những giải pháp phù hợp để khắc phục, giúp cho thế hệ trẻ sử dụng mạng xã hội một cách hiệu quả và lành mạnh.

Lạm dụng mạng xã hội là sử dụng quá mức, mất kiểm soát về thời gian và không có mục đích. Nhiều bạn dành phần lớn thời gian trong ngày chỉ để lướt Facebook, Tiktok, chơi game,... dẫn đến việc bỏ bê việc học, giảm tương tác với gia đình và bạn bè. Có bạn còn thức khuya, dậy muộn, sa sút sức khỏe và tinh thần chỉ vì không rời khỏi màn hình điện thoại. Một số bạn khác lại bị cuốn vào những nội dung độc hại, tiêu cực trên mạng xã hội.

Thực tế, việc lạm dụng mạng xã hội có thể gây ra nhiều tác động nghiêm trọng. Về sức khỏe, nó làm giảm thị lực, rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng đến thể chất. Về tinh thần, người dùng dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, mất tập trung, tự ti, thậm chí trầm cảm. Đặc biệt, việc dành quá nhiều thời gian cho thế giới ảo sẽ khiến các bạn rời xa cuộc sống thật, giảm kỹ năng giao tiếp và mất đi sự kết nối giữa gia đình, bạn bè. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phát triển toàn diện của thanh thiếu niên.

Để khắc phục tình trạng này, cần có sự phối hợp giữa cá nhân, gia đình và nhà trường. Trước hết, thanh thiếu niên cần tự điều chỉnh thời gian sử dụng mạng xã hội, đặt ra giới hạn rõ ràng mỗi ngày, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động thực tế như thể thao, đọc sách, giao lưu bạn bè. Gia đình cần quan tâm, chia sẻ, đồng hành cùng con, tạo điều kiện cho con được vui chơi và phát triển lành mạnh. Nhà trường nên tăng cường giáo dục kỹ năng sống, tổ chức các buổi sinh hoạt về chuyên đề mạng xã hội để học sinh hiểu và biết cách bảo vệ bản thân. Cuối cùng, các cơ quan chức năng cũng cần kiểm soát nội dung xấu trên mạng, ưu tiên phát triển các nền tảng giáo dục lành mạnh và bổ ích cho học sinh.

Tóm lại, mạng xã hội là công cụ hữu ích nếu sử dụng đúng cách, nhưng cũng có thể trở thành con dao nếu chúng ta lạm dụng và phụ thuộc vào nó. Vì vậy, việc sử dụng mạng xã hội một cách thông minh, có kiểm soát không chỉ giúp các bạn phát triển toàn diện mà còn xây dựng một thế hệ trẻ bản lĩnh, sáng tạo và trách nhiệm.

Managing time effectively is important for teenagers. First, they can make a schedule to plan their day, like setting specific times for homework, hobbies, and relaxation. For example, doing homework right after school can free up the evening for fun activities. Second, using a calendar or planner helps keep track of important dates and deadlines. Also, it's helpful to set small goals, like finishing a part of a project each day. By following these steps, teenagers can balance school, activities, and free time better.

I love living in the city because it has so many interesting things to see and do. First, there are museums and historical buildings everywhere. I can learn about the city's past and see amazing art. Second, there are many different restaurants with food from all over the world. I can try new flavors and experience different cultures without ever leaving town! In conclusion, the city is a busy and exciting place, and I love being a part of it.

A community helper I admire is a teacher. Their job is to educate students and help them learn new things. They usually wear professional clothes like shirts and pants or dresses. They are patient and caring, always ready to help students understand difficult topics. In the classroom, they teach lessons and organize fun activities. They also grade papers and plan lessons to help students succeed. I feel grateful for teachers because they help us grow and learn every day.

“Nam quốc sơn hà” được coi là “bài thơ thần”, bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên - bởi những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật.

Theo nghiên cứu hiện nay có nhiều lời kể về sự ra đời của bài thơ. Nhưng nổi tiếng nhất phải kể đến truyền thuyết: Năm 1077, quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy sang xâm lược nước ta. Vua Lý Nhân Tông sai Lý Thường Kiệt đem quân chặn giặc ở phòng tuyến sông Như Nguyệt. Bỗng một đêm, quan sĩ nghe từ trong đền thờ hai anh em Trương Hống và Trương Hát (hai vị tướng đánh giặc giỏi của Triệu Quang Phục được tôn là thần sông Như Nguyệt) có giọng ngâm bài thơ này.

Hai câu thơ đầu là lời khẳng định chủ quyền quốc gia, lãnh thổ:

“Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư”

Quan niệm của người xưa cho rằng vua là “thiên tử” (con trời). Mọi vật thuộc về quốc gia như đất đai, nhà cửa, của cải… tất thảy đều thuộc về vua. Người có quyền quyết định sinh tử của con người cũng chính là vua. Vì vậy lời khẳng định: Sông núi nước Nam do vua Nam ở là hoàn toàn có cơ sở. Nhưng đặc biệt nhất là cụm từ “Nam đế cư” - hoàng đế nước Nam. Đây vốn là từ dùng để chỉ người đứng đầu của một nước lớn. Việc sử dụng từ trên cho thấy niềm tự tôn dân tộc - Nước Nam cũng là một nước lớn - độc lập về chủ quyền và lãnh thổ. Nếu như thay bằng cụm từ “Nam nhân cư” - người Nam ở sẽ làm mất đi ý nghĩa về lòng tự tôn dân tộc. Không chỉ vậy, người viết còn đưa ra một chân lý không ai có thể chối cãi: “Vành vạch sách trời chia xứ sở”. Chủ quyền lãnh thổ của đất nước ta đã được ghi rõ ở “thiên thư” - sách trời. Nó vừa có giá trị lịch sử, vừa có giá trị pháp lý. Điều này khẳng định chủ quyền lãnh thổ của dân tộc ta là một chân lý không thể chối cãi và thay đổi được như trong “Bình Ngô đại cáo”, Nguyễn Trãi từng viết:

“Như nước Đại Việt ta từ trước,
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,
Nước non bờ cõi đã chia,
Phong tục Bắc Nam cũng khác;
Từ, Triệu, Đinh, Lý, Trần, bao đời gây nền độc lập;
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên, mỗi bên hùng cứ một phương…”

Hai câu thơ cuối, người viết đã nêu cao quyết tâm bảo vệ chủ quyền của lãnh thổ quốc gia:

“Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

Câu hỏi tu từ đưa ra như một lời chất vấn: “Giặc giữ cớ sao xâm phạm đến đây?” nhằm khẳng định lại một lần nữa chủ quyền quốc gia dân tộc. Cũng như lời cảnh báo rằng những kẻ đi xâm lược đất nước của dân tộc khác đều là đang làm trái với ý trời. Để rồi cuối cùng chúng sẽ phải chịu một kết cục hết sức bi thảm. Kẻ đi cướp nước cuối cùng rồi cũng sẽ bị “đánh cho tơi bời”. Chiến thắng luôn thuộc về phe chính nghĩa. Với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt ngắn gọn hàm súc, giọng thơ đanh thép, hình ảnh mang tính biểu tượng cao, “Sông núi nước Nam” đã thể hiện được ý nghĩa nội dung vô cùng sâu sắc.

Tóm lại, có thể thấy “Sông núi nước Nam” xứng đáng là bản “Tuyên ngôn độc lập” đầu tiên của dân tộc. Bài thơ không chỉ để lại những giá trị về tư tưởng mà còn là giá trị về nghệ thuật.

a. Các nhóm máu trong hệ nhóm máu ABO được xác định dựa vào kháng nguyên (A và B) trên bề mặt hồng cầu và kháng thể (α và β) trong huyết tương. Trong đó, α gây kết dính A và β gây kết dính B.

- Người 1: nhóm máu AB (có chứa A, B).

- Người 2: nhóm máu B (có chứa B).

- Người 3: nhóm máu A (có chứa A).

- Người 4: nhóm máu O (không có A, B).

b. Người thứ 4 (nhóm máu O) có thể truyền máu cho 3 người con lại.

Nhóm máu O không chứa kháng nguyên trong hồng cầu. Vì vậy khi truyền cho máu khác, không bị kháng thể trong huyết tương của máu nhận gây kết dính hồng cầu.

Một số biện pháp để tăng năng suất hệ sinh thái nông nghiệp mà không gây ô nhiễm môi trường:

- Tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học.

- Hạn chế sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học.

- Tăng cường sử dụng đạm sinh học bằng cách sử dụng phân bón vi sinh và luân canh các cây họ Đậu.

- Tăng cường bảo vệ các loài thiên địch.

- Tái sử dụng các loại rác thải hữu cơ.