Luyện tập

Câu 1

Câu thơ nào dưới đây chứa từ tượng hình?

Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần.
Vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối.
Mồ hôi mẹ rơi, má em nóng hổi.
Con mơ cho mẹ hạt bắp lên đều.
Câu 2

Câu thơ nào dưới đây chứa từ tượng thanh?

Lưng đưa nôi và tim hát thành lời.
Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.
Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi.
Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.
Câu 3

"Râu tôm nấu với ruột bầu

Chồng chan vợ húp gật đầu khen ngon."

"Râu tôm nấu với ruột bù

Chồng chan vợ húp gật gù khen ngon."

Nối cho đúng để lí giải vì sao sử dụng "gật gù" thích hợp hơn "gật đầu"?

Câu 4

Chồng vừa ngồi xem bóng đá vừa nói:

- Đội này chỉ có một chân (1) sút, thành ra mấy lần bỏ lỡ cơ hội ghi bàn.

Vợ nghe thấy thế liền than thở:

- Rõ khổ! Có một chân(2) thì còn chơi bóng làm gì cơ chứ!

Theo em từ "chân" nào được hiểu theo nghĩa gốc? Từ nào được hiểu theo nghĩa chuyển?

Câu 5

Chồng vừa ngồi xem bóng đá vừa nói:

- Đội này chỉ có một chân (1) sút, thành ra mấy lần bỏ lỡ cơ hội ghi bàn.

Vợ nghe thấy thế liền than thở:

- Rõ khổ! Có một chân(2) thì còn chơi bóng làm gì cơ chứ!

Từ "chân" trong đoạn thoại sau có nghĩa là gì?

Chân (1)
Cả đội bóng chỉ có một người giỏi để ghi bàn. (Chuyển nghĩa theo phương thức hoán dụ)
Chân (2)
Cầu thủ đá bóng chỉ có 1 chân. (Hiểu theo nghĩa gốc của từ "chân")
Câu 6

"Áo anh rách vai

Quần tôi có vài mảnh vá

Miệng cười buốt giá

Chân không giày

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

Đêm nay rừng hoang sương muối

Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

Đầu súng trăng treo."

(Chính Hữu, Đồng Chí)

Các từ in đậm trong khổ thơ sau, từ nào được dùng theo nghĩa gốc, từ nào được dùng theo nghĩa chuyển?

  • Miệng
  • Đầu
  • Vai
  • Tay
  • Chân

Từ dùng theo nghĩa gốc

    Từ dùng theo nghĩa chuyển

      Câu 7

      "Áo anh rách vai

      Quần tôi có vài mảnh vá

      Miệng cười buốt giá

      Chân không giày

      Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

      Đêm nay rừng hoang sương muối

      Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

      Đầu súng trăng treo."

      (Chính Hữu, Đồng Chí)

      Từ "đầu", "vai" trong đoạn thơ trên được chuyển nghĩa theo phương thức nào?

      Câu 8

      "Áo đỏ em đi giữa phố đông

      Cây xanh như cũng ánh theo hồng

      Em đi lửa cháy trong bao mắt

      Anh đứng thành tro, em biết không?"

      (Vũ Quần Phương, Áo đỏ)

      Điền vào bảng để thấy được trường từ vựng được sử dụng trong khổ thơ trên:

      • Lửa
      • Xanh
      • Hồng
      • Đỏ
      • Tro
      • Cháy

      Chỉ màu sắc

        Chỉ sự vật liên quan đến lửa

          Câu 9

          "Áo đỏ em đi giữa phố đông

          Cây xanh như cũng ánh theo hồng

          Em đi lửa cháy trong bao mắt

          Anh đứng thành tro, em biết không?"

          (Vũ Quần Phương, Áo đỏ)

          Mối liên hệ giữa trường từ vựng chỉ màu sắc và lửa là

          Câu 10

          Các sự vật, hiện tượng trong đoạn văn sau được đặt tên theo cách nào?

          Dùng từ ngữ có sẵn theo một nội dung mới.
          Đặt từ ngữ mới để gọi riêng theo sự vật.
          Câu 11

          Một ông sính chữ bất chợt lên cơn đau ruột thừa. Bà vợ hốt hoảng bảo con:

          - Mau đi gọi bác sĩ ngay!

          Trong cơn đau quằn quại, ông ta vẫn gượng dậy nói với theo:

          - Đừng... đừng gọi bác sĩ, gọi bố đốc tờ!

          (Theo Truyện cười dân gian)

          Truyện cười trên phê phán điều gì?

          Một số người sính chữ (tỏ ra hiểu biết, chạy theo phong trào và lối sống Âu hóa), gọi bác sĩ là . Nhưng ông "sính chữ" còn dùng "", ý muốn nói là gọi bác sĩ giỏi để chữa bệnh cho mình. Cách nói biểu hiện sự kệch cỡm và không cần thiết.

          bố đốc tờđốc tờlố bịch

          (Kéo thả hoặc click vào để điền)