Thấu kính phân kì
I. Đặc điểm của thấu kính phân kì
1. Thí nghiệm

Chiếu một chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt một thấu kính phân kì, ta thu được một chùm tia ló phân kì.
2. Hình dạng của thấu kính phân kì
Thấu kính phân kì thường có phần rìa dày hơn phần giữa |
Kí hiệu thấu kính phân kì |
Các thấu kính nào trong hình dưới đây là thấu kính phân kì?

Ở hình dưới đây, mỗi hộp kín bên trong có chứa một thấu kính. Hộp nào có chứa thấu kính phân kì?

II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính phân kì
| ![]() |
1. Trục chính
Trong các tia tới vuông góc với mặt thấu kính hội tụ, có một tia ló truyền thẳng không đổi hướng.
Tia này trùng với một đường thẳng được gọi là trục chính (\(\Delta\)) của thấu kính.
2. Quang tâm
Quang tâm (O) là điểm chính giữa của thấu kính.
Mọi tia sáng qua quang tâm đều truyền thẳng.
3. Tiêu điểm

Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính phân kì cho chùm tia ló kéo dài cắt nhau tại điểm F trên trục chính. F gọi là tiêu điểm của thấu kính phân kì và nằm cùng phía với tia tới.
Mỗi thấu kính phân kì có hai tiêu điểm F và F' nằm về hai phía của thấu kính, cách đều quang tâm O.
4. Tiêu cự
Khoảng cách từ quang tâm tới tiêu điểm gọi là tiêu cự của thấu kính.
OF = OF' = f
Gọi là tiêu cự của các thấu kính phân kì A, B, C (hình vẽ). Nhận xét nào sau đây là đúng?

Lưu ý:
Đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì:
- Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới.
- Tia tới song song với trục chính thì tia ló kéo dài đi qua tiêu điểm.



